Ode aan de vrijheid.

De meest primitieve "oplossing" van een verschil van opvatting, klein of levensgroot, is: dood de opponent. Deze simpele benadering kennen we al sinds Kaïn Abel doodsloeg. Wat afgelopen november gebeurde, wordt echter in het verlengde geplaatst van het grondrecht van de vrijheid van meningsuiting. Eigenlijk is dat zowel begrijpelijk, zie de directe gevolgen, als vreemd. Althans: de discussie kan evenzo gekoppeld worden aan de eertijdse opvattingen van Spinoza, De Sade en Solzjenitsyn.

Daan de Neef vertelt over deze drie opmerkelijke figuren, hun tijd, hun context, en legt verbanden met het leven en lot van Pim Fortuyn, Ayaan Hirsi Ali en Theo van Gogh.

De verbindende schakel die hij ziet, is de drang naar vrijheid.
Een bijdrage aan het plaatsen van de novembergebeurtenissen in een ruimere context.

Hoe staat het na de moord op Fortuyn en Van Gogh met de vrijheid van meningsuiting? Zit er een slot op de vrije gedachte? Of werken tegenslagen juist stimulerend voor het vrije denken? Het zijn vragen die, gezien de actualiteit, dagelijks worden gesteld, maar waar nog geen sluitend antwoord op is.

Toch kan er, vanuit het perspectief van de geschiedenis, geconcludeerd worden dat de vrijheid van meningsuiting een motor is achter de grootste werken en daden. Denkers zoals Spinoza, doeners zoals Markies de Sade en schrijvers zoals Solzjenitsyn presteerden het om in ballingschap en gevangenschap de grootste werken te produceren. Allen hadden één drive: vrijheid.

In deze editie van Actuele Onderwerpen wordt de kwestie van vrije meningsuiting nader bekeken en aan een historische en filosofische beschouwing onderworpen. Een vraag staat centraal: beleven we nu de ondergang van de vrije gedachte of luidt de actualiteit juist een nieuwe tijd in?